Parayı Kim Buldu

0 8

Normalde cebinizdeki metal ve kağıtların fazla bir değeri yokken, alacağınız herhangi bir eşya veya hizmetin karşılığında verdiğiniz ve dolaylı olarak yaşamınızın kalitesini belirleyen para nasıl bu kadar değerli oluyor? Parayı kim buldu?

Paranın tanımı ekonomide, bir toplumu oluşturan insanların çoğunluğu tarafından değeri bilinen ve ürün, mal, kaynak veya hizmet karşılığı olarak kullanılabilen bir şeydir. Para denilince akla günümüzdeki kağıt ve madeni formları gelse de, geçmişte bunun için farklı şeyler kullanılıyordu.

Bir bölgede herhangi bir şeyin değeri üzerine herkes hemfikir ise, o şeyi para olarak kullanabilirsiniz. Önemli olan, o şeyin ticari anlamda alışveriş için kabul görmesidir.

Para Nasıl Ortaya Çıktı

Tarihin başlangıcından itibaren insanlar birbiriyle ticaret yapılmıştır. Ve bu ticaret genellikle takas yoluyla olmuştur. Takas; alacağınız herhangi bir hizmet veya ürün için sizin de karşı tarafa farklı ürünler veya hizmetler vermeniz durumudur. Şöyle ki, birisinden 1 çuval un almak istiyorsanız, bunun karşılığında almak istediğiniz ürüne eşit değerde pirinç, baharat, nohut veya herhangi başka bir ürün vermelisiniz. Peki takas yapılırken, eş değer durumu nasıl belirleniyordu?

Para tam da bu soruya net bir cevap verilemediği için ortaya çıktı. Çoğu zaman takas yapılırken insanlar kullandıkları ürünlerin değerlerine karar veremiyorlardı. Bazı durumlarda ise, aldığınız ürün karşılığında istenilen ürüne sahip olmadığınızda takas gerçekleşemiyordu. Bu sorunlar dolayısıyla, takaslarda kullanmak için değerleri belli çeşitli emtialar oluşturuldu.

Emtia, belirli bir toplumdaki hemen hemen herkes tarafından kullanılan temel bir maddelerdir. Tarihte çay, tütün, tuz, tavuk, yumurta, koyun ve inek gibi şeyler emtia olarak kullanılıyordu. Bu para maddelerini kullanmak takas sorunlarının bazılarını hafifletti. Fakat, aynı zamanda nakliye, depolama ve bozulma sorunları da yaşandığı için tam bir çözüm olamadı.

Bu yüzden insanlar, daha kolay taşınabilen ve bozulma gibi sorunların yaşanmayacağı çeşitli madeni paralar oluşturma gereği duydular.

Paranın Tarihi

Her ne kadar ilk olarak kim tarafından bulunduğu bilinmese de, tarihteki ilk madeni paranın M.Ö. 5000’li yıllarda kullanıldığı tahmin ediliyor. Tarihte kanıtları bulunan ilk madeni para ise, M.Ö. 600-700’lü yıllarda Lidyalılar tarafından kullanılmıştır.

Uzun yıllar boyunca devam eden madeni paralar, fiyatların belirlenmesini kolaylaştırması ve diğer artıları sayesinde toplumlar arası ticareti artırmıştır. Fakat, yıllar içerisinde madeni paralar büyük ticaretler için yetersiz kaldığı için altın paralar da kullanılmaya başlanmıştır. Altın paraya geçişin 13. yüzyılda Floransa tarafından başlatıldığına dair çeşitli bulgular olsa da, hala tartışmalar sürmektedir.

İlk Kağıt Paralar

İlk kağıt para kullanımı, kağıdın icadının ardından 900-960 yılları arasında Çinliler tarafından yapıldı. Avrupa genelinde kağıt para kullanımı ise, 17. yüzyılın sonlarında bankalar aracılığıyla başladı. Kağıt para, o dönem halk arasında pek kabul görmese de, ülkeler arasındaki büyük çaplı ticaretler için vazgeçilmez halini almıştır.

Günümüzde her ülkenin farklı bir değerdeki kendi para birimi vardır. Fakat ABD Doları, genel dünya üzerindeki ticaretler için kullanılan genel para birimidir. Bunun da en büyük nedeni, ABD’nin ekonomik gücü ile birlikte para biriminin stabil oluşudur.

Bu durum tıpkı, emtiaların ortaya çıkışındaki hikaye gibidir. Ülkeler iç ticarette kendi para birimlerini kullansalar da, dış ticarette bir şey satarken gelecekte değerinin düşme ihtimali daha az olan bir para biriminde alışveriş yapmayı tercih ediyorlar.

Bunları Biliyor Muydunuz

Yazı Hakkında Sorularınızı Bize Yazın

E-posta hesabınız başka kullanıcılar tarafından görülmeyecektir.